موضوع: درباره اعطای «جایزه آزادی ۲۰۲۶» به مردم ایران و نحوه دریافت آن

مدیریت محترم کلیسای سنت پل (Paulskirche) در فرانکفورت،

رونوشت برای بنیاد فریدریش ناومان برای آزادی،

با سلام و احترام،

در پی اعلام برگزاری مراسم اعطای «جایزه آزادی ۲۰۲۶» بنیاد فریدریش ناومان برای آزادی در تاریخ ۷ نوامبر ۲۰۲۶ در کلیسای سنت پل فرانکفورت، ضمن استقبال از اختصاص این جایزه به مردم ایران و تلاش آنان برای آزادی، دموکراسی، حقوق شهروندی و حقوق بشر، مایلیم نگرانی خود را درباره نحوه انتخاب دریافت‌کننده این جایزه با شما در میان بگذاریم.

این توضیح، اما، یک پرسش اساسی دموکراتیک را مطرح می‌کند:

بر اساس چه معیار و سازوکار دموکراتیکی، رضا پهلوی برای دریافت جایزه‌ای که به مردم ایران تعلق دارد، به‌عنوان دریافت‌کننده انتخاب شده است؟

بر اساس اعلام رسمی بنیاد فریدریش ناومان برای آزادی، این جایزه نه به یک فرد، بلکه به «مردم ایران» و به‌ویژه کسانی اعطا می‌شود که برای آزادی، حقوق مدنی و دموکراسی مبارزه می‌کنند. در همین اطلاعیه آمده است که رضا پهلوی جایزه را به‌صورت امانی دریافت خواهد کرد تا زمانی که امکان تحویل آن به نمایندگان منتخب مردم ایران فراهم شود. بنیاد همچنین دلیل این انتخاب را شناخته‌شده بودن رضا پهلوی به‌عنوان یکی از چهره‌های اپوزیسیون ایران عنوان کرده است.

شناخته‌شده بودن یک شخصیت سیاسی، به‌خودی‌خود به معنای برخورداری از نمایندگی دموکراتیک مردم یک کشور نیست. مردم ایران تاکنون در یک انتخابات آزاد و رقابتی، رضا پهلوی را به‌عنوان نماینده سیاسی یا نماینده خود انتخاب نکرده‌اند.

این موضوع از آن جهت اهمیت بیشتری می‌یابد که رضا پهلوی فرزند محمدرضا شاه پهلوی و از اعضای خاندان سلطنتی پهلوی است؛ نظامی که در بخش مهمی از دوران خود با محدودیت‌های سیاسی، سرکوب مخالفان، زندان و شکنجه همراه بود و سرانجام در جریان انقلاب ۱۳۵۷ سقوط کرد. همچنین، درباره مواضع رضا پهلوی نسبت به عملکرد حکومت پهلوی، از جمله سرکوب و نقض حقوق سیاسی در آن دوره، پرسش‌ها و نقدهای جدی مطرح بوده است.

تأکید بر این نکته به معنای نادیده گرفتن سرکوب، نقض حقوق بشر و فقدان آزادی‌های سیاسی در جمهوری اسلامی نیست. برعکس، مخالفت با جمهوری اسلامی و دفاع از آزادی، دموکراسی و حقوق بشر می‌تواند و باید مستقل از حمایت یا مخالفت با هر فرد یا جریان سیاسی صورت گیرد.

دقیقاً به همین دلیل، اگر هدف از اعطای این جایزه حمایت از آزادی و دموکراسی در ایران است، شایسته است این حمایت به‌گونه‌ای انجام شود که حق مردم ایران برای تعیین آزادانه نظام سیاسی و نمایندگان آینده خود کاملاً محفوظ بماند و هیچ فرد یا جریان سیاسی، پیشاپیش به‌عنوان نماینده آنان معرفی نشود.

از کلیسای سنت پل فرانکفورت، به‌عنوان مکانی با جایگاه نمادین ویژه در تاریخ دموکراسی و پارلمانتاریسم آلمان، انتظار می‌رود در برگزاری این مراسم به این اصل مهم توجه داشته باشد.

احترام به حق تعیین سرنوشت مردم ایران مستلزم آن است که نمایندگی سیاسی مردم ایران از طریق انتخاب آزاد و دموکراتیک خود آنان شکل بگیرد، نه از طریق انتخاب یک بنیاد، یک نهاد خارجی یا یک شخصیت سیاسی.

از این رو، از کلیسای سنت پل فرانکفورت و بنیاد فریدریش ناومان درخواست می‌کنیم نحوه اعطای جایزه و، به‌ویژه، مسئله نمایندگی سیاسی مرتبط با آن را بار دیگر مورد بررسی قرار دهند.

از نظر ما، اصل تعیین‌کننده باید این باشد که جایزه آزادی بازتاب‌دهنده تنوع سیاسی و اجتماعی جامعه ایران باشد و به‌گونه‌ای اعطا نشود که بتوان آن را به‌عنوان نوعی مشروعیت سیاسی برای یک فرد یا یک جریان سیاسی مشخص تلقی کرد.

به‌عنوان یک گزینه جایگزین، پیشنهاد می‌کنیم که جایزه آزادی، تا زمان وقوع تحول سیاسی در ایران و تحقق امکان اعمال آزادانه حق تعیین سرنوشت مردم ایران، به‌صورت امانی به یک موزه یا کتابخانه تاریخی در آلمان سپرده شود.

به این ترتیب، می‌توان ماهیت نمادین و پیام آزادی‌خواهانه این جایزه را حفظ کرد، بدون آنکه نحوه دریافت آن موجب ایجاد تصور نمایندگی سیاسی مردم ایران توسط یک فرد یا یک جریان سیاسی مشخص شود.

با احترام،

کانون همکاری نهادهای جمهوری‌خواه ایران

نام نهادی عضو:

۱-  انجمن آموزشی و پژوهشی دانا

۲-  انجمن ایرانیان جمهوری‌خواه – تورنتو

۳- جنبش جمهوری‌خواهان دموکرات و لائیک ایران

۴- حزب جمهوری‌خواه سوسیال‌دموکرات و لائیک ایران

۵- شبکه همگرائی جمهوری‌خواهان سکولار دموکرات ایران

۶- نهاد همگرایی جمهوری‌خواهان ایران – استکهلم

تاریخ:

۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶