لغو مجازات اعدام در لبنان؛ گامی در جهت پاسداری از ارزشهای انسانی
انسانها امروزه در جهانی زندگی میکنند که سرگشتگیهای سیاسی و نقض قراردادهای اجتماعی، قراردادهایی که زمانی بر اساس ارزشهای انسانی تدوین میشدند، بهتدریج جهانیتر، عریانتر و گستاخانهتر شده و عاملیت بیشتری پیدا کردهاند.
دورانی است که تقریباً تمامی نهادها و محافل ناظر و مدافع حقوق بشر، همراه با پیمانها و میثاقهای بینالمللی، به محاق رانده میشوند؛ دورانی که شارلاتانیسم جای باورهای عمیق انسانی را گرفته و همهچیز، حتی لذت، با محک و معیار مالی ارزیابی میشود.
اما با این همه، هنوز نفسها و صداهایی هستند که میتپند و شنیده میشوند؛ صداهایی که گاه مرزها را درمینوردند و فراتر از مرزها طنینانداز میشوند.
از آن جمله، میتوان به اقدام پارلمان لبنان در تاریخ ۱۱ اوت ۲۰۲۶ اشاره کرد که قانون مجازات اعدام را برای جرایمی همچون قتل، خیانت به وطن، توطئه، تروریسم و غیره لغو کرد؛ قانونی غیرانسانی که باید آن را نوعی قتلِ قانونمندشده از سوی دولت دانست.
اهمیت این تصمیم را میتوان از چند جنبه مورد ارزیابی قرار داد:
۱- لبنان نخستین کشور در خاورمیانه است که مجازات اعدام را لغو میکند.
۲- لغو این مجازات، بیشک، مدیون همت و هوشمندی شهروندان لبنانی است که ارزشهای انسانی را فراتر از قانون دانسته و پایبندی خود را به میثاقهای بینالمللی گرامی داشتهاند.
۳- لغو این قانون همچنین مدیون هوشمندی نمایندگان مردم لبنان در پارلمان است که به صدای هموطنان خود گوش فرا داده و به خواست آنان پاسخ دادهاند.
۴- مهمتر از همه، شهروندان لبنان به این منطق عقلانی دست یافتهاند که مجازات اعدام، تحت هیچ عنوان، نباید با نوع، میزان، تعداد یا تکرار خطاها و خلافکاریهای معمول و رایج در جوامع قضاوت شود.
در اینجا باید اضافه کرد که لغو این قانون شامل عطف به ماسبق نیز میشود؛ بدین معنا که مجرمانی که در انتظار اجرای حکم اعدام هستند، از این مجازات رهایی خواهند یافت و به مجازات حبس ابد یا حبسهای طولانیمدت محکوم خواهند شد.
لغو مجازات اعدام، در عین حال، میتواند آغازی برای اصلاح قوانین مربوط به سایر جرایم باشد و زمینه را برای آزادی زندانیانی که به دلایل کماهمیت یا جرایم سبک در زندانها نگهداری میشوند، فراهم کند.
کیومرث صابغی
۱۵ اوت ۲۰۲۶
