دسته: عدم تمرکز، فدرالیسم
مهران مصطفوی
در ایران مردمان مختلف بسیار با هم رابطه گرفته اند و مخلوط شده اند و از طرف دیگر اصولا قوم به معنای کلاسیک آن دیگر وجود ندارد. اما هویتهای متفاوت وجود دارند. ما نمی توانیم وجود هویت کرد را نفی کنیم. و وجود همه این هویتها برای ایران جز ثروتی بزرگ چیز دیگری نمیتواند باشد. شهرستان محل تولد من همدان، هم ترک دارد هم کرد و هم لر و هم فارس زبان. دیوار کشیدن بین این مردمان بسیار خطرناک است. اما اگر نوعی عدم تمرکز بر اساس تقسیمات جغرافیایی داشته باشیم این مشکل بوجود نمیاید.
داود احمدلو
حال بايد ديد كه اين فدراليسم را آيا ميتوان در كشورى مانند ايران پياده نمود؟ تا زمانيكه اين تفكر جايگاهش را در ايران بدست نياورده باشد اقدام به آن ميتواند خطر آفرين باشد، با پايين بودن سطح آگاهى و درك افراد جامعه، صحبت از فدراليسم ميتواند به اعلان يك درگيرى بين جوامع مختلف ايران تبديل شود و دمكراسى را نه تنها بخطر بيندازد بلكه آنرا دهه ها به عقب ببرد و با پيچيدهگى جامعه ايرانى و پراكندگى اقوام آن و پهناورى سرزمين ايران، فدراليسم زبانى و قومى موفقيت چندانى نخواهد داشت.
انور میرستاری
با توجه به نکات زبانی، قومیتی، آب و هوایی و جغرافیایی گوناگون در ایران، فدرالیسم بهترین شیوه اداره کشور است. برای کشوری مانند ایران با مردمان و فرهنگ های گوناگون، آن چه که بسیار مهم می باشد، پذیرش اصل فدرالیسم به عنوان روش اداره کشور است. تعیین نوع فدرالیسم در مرحله دوم قرار می گیرد و وظیفه افراد کاردان و سیاستمداران محلی و مرکزی است که برای اداره بهتر و دموکراتیک کشور، با توافق یکدیگر به تفاهم برسند و نوع فدرالیسم را مشخص کنند.
آزاد مستوفی
دولت غیرمتمرکز یک واژه ی بسیار گسترده است که به سختی میتوان مرزها و محدودههای ایران را به لحاظ حقوقی شناسایی و تببین کرد. این واژه شاید تنها زمانی معنا پیدا کند که در برابر واژهی حکومت متمرکز قرار بگیرد و پس از آن، معنای خود را از دست میدهد. اما واژهی فدراتیو حقوقی تر و به لحاظ فورماسیون، بیشتر قابل بررسی، تعریف و همچنین مرز و محدوده است.
احسان دهکردی
درایران به دلیل همزیستی ملیتها با هم درطول تاریخی طولانی و تا حدودی غیر متمرکز فاصله ها میان آنها زیاد نیست، اما مسئله زندگی اقوام ایرانی در کنار هم و رعایت حقوق زبانی و فرهنگی آنها اهمیت دارد. بر این اساس فدراتیو زبانی ـ فرهنگی همچون بسیاری از کشورها چون بلژیک، کانادا، سوئیس و .. با رعایت حقوق مردمان با زبان و فرهنگ متنوع اهمیت دارد.
از گروه کار سازمان اتحاد فدائیان خلق ایران
بخش اول گذر کوتاهی دارد به ريشههای تاريخی و تعاريف موجود فدراليسم و تنها بمنظور آشنائی با مسيرتاريخی آن، تا شکلگيری نخستين سيستمهای فدرالی که هنوز هم پابرجاهستند. گرچه به يقين و به علت منابع فوقالعاده فراوان و حتی متناقض، اين بخش نه کامل وتمام خواهد بود و نه تمامی گفتنیها را درخود خواهد داشت.
بخش دوم بررسی ونگاهی است کلی به اشکالی از حکومتها و برخی مقايسهها.
وبخش سوم با اشاره و بررسی وضعيت مشخص ايران، سعی خواهد داشت تا ضمن پرداختن به تعاريف مورد استفاده، به بررسی مسئله ملی و تنوع ايرانی بپردازد.